Utopia bez ironii. Socjalistyczny idiom dekoracyjny wobec rewolucji przemysłowej (na przykładzie twórczości Waltera Crane’a)
Bibliographic Data
| ID | 22146459 |
|---|---|
| Authors | Sonia Nowacka (0000-0002-0112-5847, University of Wrocław, corresponding author) |
| Year | 2025 |
| Issue | 39 |
| Pages | 54-69 |
| Publication date | 2025-08-01 |
| Peer Reviewed | Yes |
| Open Access | Yes |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Forum Poetyki (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 2451-1404 • E-ISSN: 2451-1404 |
| Publisher | Adam Mickiewicz University Poznan (PUBLISHER) |
| DOI | 10.14746/fp.2025.39.49198 |
| OpenAlex | W4412818642 |
| Language | PL |
| References cited | 7 |
Niniejszy tekst ma na celu analizę związków między sztuką, socjalizmem i rewolucją przemysłową w pracach teoretycznych Waltera Crane’a ze szczególnym uwzględnieniem jego wizji ontologii sztuki i jej relacji względem formy towarowej. Centralnym zagadnieniem jest dla Crane’a (artysty i teoretyka związanego z XIX-wiecznym ruchem Arts and Crafts) zagadnienie ornamentyki jako zanikającej w warunkach rewolucji przemysłowej sztuki o istotnym społecznie znaczeniu. Dekoracyjność sztuk stała się pod koniec XIX wieku w Anglii idiomem istotnym dla artystów zaangażowanych, którzy jako jedni z pierwszych w Europie usiłowali kompleksowo teoretyzować swoje wyraźne stanowisko przeciwko industrializacji i jej wpływowi na ludzką kreatywność. W swojej pracy argumentuję, że aspiracje ruchu Arts and Crafts rozpatrywane w kontekście surowej estetyki socrealistycznej w Europie Środkowo-Wschodniej w XX wieku czy zwrotu antyornametacyjnego w pierwszej połowie XX wieku, pozwalają naświetlić, w jaki sposób zmieniało się rozumienie sztuki, a tym samym towarzyszące mu utopijne wizje idealnego społeczeństwa. Tekst ma na celu z jednej strony przybliżenie polskiemu czytelnikowi teoretycznego zaplecza ruchu Arts and Crafts, który był dotąd traktowany jako wątek poboczny dla wysokoartystycznego programu estetycznego, z drugiej – analizę zagadnień z zakresu ontologii sztuki podnoszonych w warunkach gwałtownego uprzemysłowienia, które współcześnie mogą wciąż stymulować debaty na temat statusu dzieła sztuki w kontekście mechanizmów rynkowych
Physics · Political science · Utopia · Art History and Market Analysis · Art, Politics, and Modernism · Law · Visual Culture and Art Theory
| Citation velocity | historical |
|---|---|
| Highly cited | No |