Arkeoloji, Din ve Sanatın Kesişimi
Hadrianoupolis / Dört Nehir Kilisesi Mozaiklerinde Yaratılış, 2:10-14’ün İkonografik ve Teolojik Yorumu
Bibliographic Data
| ID | 22271473 |
|---|---|
| Authors | Nurgül Özer Uras (0009-0000-7624-3816, Karabük University), Mustafa GÖREGEN (0000-0003-2546-2810, Karabük University) |
| Year | 2026 |
| Volume | 6 |
| Issue | 10 |
| Pages | 43-61 |
| Publication date | 2026-07-03 |
| Open Access | No |
| Type | ARTICLE |
| Venue | Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni (JOURNAL) |
| Journal identifiers | ISSN: 2792-0348 • E-ISSN: 2792-0348 |
| Publisher | Istanbul Medeniyet University (PUBLISHER) |
| DOI | 10.60051/medbel.1887549 |
| OpenAlex | W7167080536 |
| Language | EN |
| References cited | 4 |
Bu çalışma, Karabük ili Eskipazar ilçesindeki Hadrianoupolis Antik Kenti'nde bulunan "Dört Nehir Kilisesi" zemin mozaiklerini ikonografik ve teolojik perspektiften ele almaktadır. Araştırmanın odak noktasını, Kutsal Kitap’ın Yaratılış (Genesis 2:10-14) bölümünde betimlenen Phison, Geon, Euphrates ve Tigris nehirlerinin personifikasyonları oluşturmaktadır. Makalede, söz konusu tasvirlerin dekoratif işlevlerinin ötesinde barındırdığı muhtemel teolojik anlamlar tartışılmaktadır. Yöntem olarak, arkeolojik bulguların Yahudi tefsir geleneği (Saadya Gaon) ve Patristik Dönem Kilise Babalarının (Ambrosius, Augustinus, Hieronymus) yorumlarıyla karşılaştırıldığı disiplinler arası bir yaklaşım benimsenmiştir. İnceleme sonucunda, nehir personifikasyonlarının Hristiyan teolojisindeki temel erdemleri (adalet, cesaret, itidal, basiret) sembolize ediyor olabileceğine dair güçlü veriler ortaya konulmuştur. Mozaiklerdeki bereket boynuzu ve balık figürlerinin vaftiz ve ilahi bolluk gibi kavramlarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Ayrıca Malta Haçı gibi sembollerin varlığı, Pagan inançlarından Hristiyanlığa geçiş sürecindeki kültürel sürekliliğin bir yansıması olarak yorumlanmıştır. Hadrianoupolis mozaikleri, mevcut literatür ışığında Anadolu’da Eski Ahit ikonografisini bu detayda yansıtan nadir örneklerden biri olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak bu çalışmayla, Erken Bizans sanatında teolojik anlatının görsel bir araç olarak nasıl konumlandırıldığına dair bir model sunulması amaçlanmaktadır
Ancient Mediterranean Archaeology and History · Byzantine Studies and History · History and Cultural Heritage
| Highly cited | No |
|---|