Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni
Journal Data
| Type | JOURNAL |
|---|---|
| ISSN | 2792-0348 |
| OpenAlex | S4387291022 |
| MAG | 4387291022 |
| Total publications | 62 |
| Coverage period | 2023 - 2026 |
| Language | TR |
| Impact factor | 0.042 |
This journal focuses on "Kültürel Araştırmalar" (Cultural Research/Studies), which is a cognate field explicitly listed in the related areas. It has regular intersection with social anthropology
Advanced Malware Detection Techniques · Adversarial Robustness in Machine Learning · Ancient Mediterranean Archaeology and History · Byzantine Studies and History · China's Ethnic Minorities and Relations · Classical Antiquity Studies · Crime, Illicit Activities, and Governance · Cultural and Sociopolitical Studies · Diverse Musicological Studies · Educational Methods and Analysis
Arkeoloji, Din ve Sanatın Kesişimi
Bu çalışma, Karabük ili Eskipazar ilçesindeki Hadrianoupolis Antik Kenti'nde bulunan "Dört Nehir Kilisesi" zemin mozaiklerini ikonografik ve teolojik perspektiften ele almaktadır. Araştırmanın odak noktasını, Kutsal Kitap’ın Yaratılış (Genesis 2:10-14) bölümünde betimlenen Phison, Geon, Euphrates ve Tigris nehirlerinin personifikasyonları oluşturmaktadır. Makalede, söz konusu tasvirlerin dekoratif işlevlerinin ötesinde barındırdığı muhtemel teolo…
Clarence Belden Randall’ın Türk-Amerikan İlişkilerindeki Yeri
1950’li yıllarda Eisenhower yönetimi döneminde Amerika Birleşik Devletleri Başkanına ekonomi danışmanlığı yapan Clarence B. Randall, Amerikan hükümeti adına yürütülen özel ekonomik misyonlar kapsamında Türkiye’ye iki kez gelmiştir. Randall, bu görevleri aracılığıyla hem Amerikan dış ekonomi politikası hem de Türkiye’nin ekonomi politikaları üzerinde önemli bir etkide bulunmuş; yalnızca iki ülke arasındaki ilişkilerin şekillenmesinde değil, aynı z…
Türki̇ye Türkçesi̇ Ve Farsçada Kullanilan Telaş Keli̇mesi̇ni̇n Semanti̇k Geli̇şi̇mi̇ Ve Bi̇rleşi̇k Fi̇i̇l Grubu Açisindan İncelenmesi̇ Üzeri̇ne
Alanyazınında yapılan çalışmalar incelendiğinde araştırmacıların çoğunlukla Farsçadan Türkçeye veya Türkçeden Farsçaya geçen kelimelerin yalnızca alıcı dilde kazandıkları yeni anlamlara odaklandıkları görülmektedir. Bu nedenle, hem alıcı hem verici dildeki kelimenin semantik gelişimini art zamanlı, eş zamanlı ve mukayeseli bir şekilde inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Bu makalenin amacı, Lars Johanson’un kod kopyalama modeli çerçevesince Türkçe ve…
Penço Radov’un 1851 Tarihli Türkçe-Bulgarca Sözlük ve Konuşma Kitabı
Osmanlı Devleti’nin Balkan coğrafyasındaki uzun süreli hâkimiyeti, Türkçenin bölgede idarî, askerî, ticarî ve kültürel alanlarda etkili bir iletişim dili hâline gelmesini sağlamıştır. Bu süreçte Türkçe, yalnızca Osmanlı yönetim mekanizmasının dili olarak değil, farklı etnik ve dinî topluluklar arasında gündelik iletişimi mümkün kılan prestij dili olarak da öne çıkmıştır. 19. yüzyıl Bulgar Millî Uyanış dönemi yayıncılarından Penço Radov’un 1851 yı…
Dede Korkut Kitabı’nın Bursa Nüshası Bağlamında çün, çünki ve çünkim Bağlaçları Üzerine
Dede Korkut Kitabı’nın 2022 yılında Bursa nüshasının bulunması üzerine söz konusu metin birçok çalışmaya konu olmuştur. En kapsamlı nüsha olarak bilinen Dresden nüshası ile dil malzemelerinin önemli oranda örtüşmesi, Oğuz Türkçesinin ilk yazılı metninin doğru çözümlenmesine yardımcı olurken aynı zamanda fonolojik, morfolojik ve sentaks özelliklerinin tespitine katkı sağladığı da kaydedilmelidir. 2019 yılında İran’da keşfedilen Günbed nüshası ise …
Türk Geleneği̇nde Okçuluk Ve Okçuluğun Nef’î’ni̇n Türkçe Di̇vani’ndaki̇ Yansimalari
Bu çalışma, Türk kültür tarihi içinde önemli bir yere sahip olan okçuluk geleneğinin Klasik Türk edebiyatındaki yansımalarını, 17. yüzyılın önde gelen şairlerinden biri olan Nef’î’nin Türkçe Divanı’nı referans olarak kullanarak incelemektedir. Araştırmada, öncelikle geleneksel kemankeşlik kültürü ve kavsnâme literatürünün genel çerçevesinden bahsedilmiş, ardından Nef’î’nin şiirlerinde bu alanın nasıl yer bulduğu beyit analizleri yoluyla çözümlenm…
Bati Resi̇m Sanatinda Kara Si̇nek Üzeri̇ne Bi̇r İnceleme
Sanat tarihi boyunca sinek, yalnızca biyolojik bir varlık olarak değil; kültürel, mitolojik ve teolojik çerçeveler içinde şekillenen, çok katmanlı anlamlar yüklü bir sembol olarak karşımıza çıkar. Görünürdeki önemsizliğine rağmen bu küçük böcek, farklı coğrafyalarda ve tarihsel dönemlerde ölüm, çürüme, yaşamın kırılganlığı ve ahlaki yozlaşma gibi temalarla tekrar tekrar ilişkilendirilmiştir. Teolojik ve mitolojik geleneklerde sinek, kimi zaman şe…
Türkiye’de Etnografya Müzeleri
Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte Türkiye’de ulus-devletin inşası sürecinde kültürel miras politikaları ideolojik bir nitelik kazanmış, müzecilik bu sürecin önemli araçlarından biri olarak ön plana çıkmıştır. Özellikle halk kültürünün temsili, korunması ve arşivlenmesi yoluyla yeni bir ulusal kimliğin inşası hedeflenmiştir. Bu bağlamda, 1928 yılında kurulan Ankara Etnografya Müzesi, yalnızca Türkiye’nin ilk etnografya müzesi olması açısından değil…
Johann Heinrich Boeckler (Boecleri) (1611-1672) Ve Avrupa Di̇lleri̇nde Türkler İle İlgi̇li̇ Yazilmiş Eserleri̇ Kayit Altina Alma Çalişmasi
Johann Heinrich Boeckler (1611-1672), XVII. yüzyıl Avrupa'sının birçok disiplinde uzmanlığı olan entelektüellerinden biridir. İlahiyatçı kimliğinin yanı sıra tarih, filoloji, hukuk ve siyaset bilimi alanlarında eserler vermiş; özellikle Protestan üniversitelerinde uzun süre etkili olmuş bir akademisyendir. Bu çalışma, Boeckler'in ölümünden 45 yıl sonra, 1717'de yayımlanan Commentarivs Historico-Politicvs De Rebvs Tvrcicis adlı eserini kitap tarih…
“Melki̇t Rönesansi”
Bu makale, 17. yüzyılda Antakya Patrikhanesi’ne bağlı Arap Ortodoks (Rūm) cemaatleri içinde gözlenen metin üretimi, litürjik reform ve entelektüel ağ genişlemesini, literatürde yaygın biçimde kullanılan “Melkit rönesansı” kavramsallaştırması etrafında eleştirel bir çerçevede tartışır. Terimin, söz konusu kültürel canlanmayı görünür kılma bakımından belirli bir analitik işlevi olmakla birlikte, hem “Melkit” hem de “rönesans” kavramlarının anakroni…
Ali̇ Suavî’ni̇n Ii. Abdülhami̇d’e Sunduğu Lâyi̇halar Ve Si̇yasî Faali̇yetleri̇
Bu çalışma, 19. yüzyıl Osmanlı düşünce ve siyaset dünyasının en tartışmalı figürlerinden biri olan Ali Suavî’nin Mekteb-i Sultânî Müdürlüğü görevindeyken II. Abdülhamid’e sunduğu, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı ATASE arşivi evrakı Osmanlı-Rus Harbi (1877-1878) koleksiyonunda tespit edilen ve daha önce yayımlanmamış iki lâyihayı ve ilgili belgeleri ele almaktadır. 18 Eylül ve 5 Kasım 1877 tarihli bu belgelerde Suavî, savaşın gidişatı…
Uluslararası Prosopografi Literatürünün Bibliyometrik Analizi
Bu çalışma, sosyal bilimlerde bir araştırma yöntemi olan prosopografinin kütüphanecilik alanındaki olanaklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Prosopografi, bireylerin kolektif özelliklerini analiz ederek toplumsal, meslekî ve kurumsal yapıların görünür kılınmasını sağlar. Araştırmada, yöntemin uluslararası literatürdeki kullanımları değerlendirilmiş, kütüphanecilik araştırmalarına sağlayabileceği katkılar tartışılmış ve bibliyometrik yöntemlerle…
Gerhard Kessler’i̇n Türk Düşüncesi̇ne Katkilarindan Bi̇r Kesi̇t
Cumhuriyet’in kuruluşuyla birlikte eğitim alanında yapılan yeniliklerin yükseköğretime en büyük yansıması “Üniversite Reformu” (1933) olmuştur. Üniversite Reformu kapsamında birçok yabancı bilim insanı modern bir üniversite olarak açılan İstanbul Üniversitesi’nde çalışmaları için Türkiye’ye davet edilmişlerdir. Üniversite Reformu’yla birlikte ülkemize gelen bilim insanları, Türkiye’de yükseköğretimin gelişmesine önemli katkılarda bulunmuşlardır. …
Balkan Savaşlari Sonrasinda Trakya’ya Yapilan Göçler (Uluslararasi Carnegi̇e Komi̇syonu, Neşr-İ Vesai̇k Cemi̇yeti̇ Ve İskan-I Aşai̇r Ve Muhaci̇ri̇n Komi̇syonu Raporlarina Göre)
Osmanlı Devleti’nin Rumeli’deki topraklarının çok büyük bir kısmını kaybettiği 1912-1913 Balkan Savaşları sonrasında yüzbinlerce muhacir, Anadolu ve Trakya topraklarına göç etmek zorunda kalmış, göç yollarında yaşadıkları zulüm ve kırımlar yerli yabancı birçok komisyonun hazırladığı raporlara konu olmuştur. Birinci ve İkinci Balkan Savaşları sırasında Makedonya ve Trakya'da sivil halka yapılan zulüm ve katliamları araştırmak üzere kurulan “Ulusla…
Yapay Zekâ Ve Suç
Yapay zekâ ve suç arasındaki ilişki, giderek önem kazanan ancak hala yeni bir araştırma alanı olarak değerlendirilebilir. Yapay zekânın hızla gelişen teknolojisi, suç işleme yöntemlerinden suçun tespitine kadar birçok alanda etkili olmaya başlamıştır. Ancak bu alandaki literatürün sınırlı olması, yapay zekâ ile suç arasındaki ilişkinin daha derinlemesine incelenmesi gerekliliğini doğurmaktadır. Aynı zamanda, yapay zekânın suçla ilişkisi, algoritm…
Same Event, Different Dates
Bu çalışma, Osmanlı kaynaklarındaki Hicri tarih farklılıkların katip hatası olarak göz ardı edilmemesi, bunun yerine müzakereye dayalı ve çoğulcu bir zaman anlayışının kanıtı olarak anlaşılması gerektiğini savunur. Çalışma, müneccimler tarafından hazırlanan ve teorik hesaplamaya dayalı takvimler ile devlet görevlileri ve vakanüvisler tarafından kullanılan pratik, gözleme dayalı zaman tutma pratiği arasındaki yapısal gerilimi inceler. 1703’te Sult…
Kültürlerarası Finans ve İktidar Ağları
Bu çalışma, 18. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı Kıbrısı'nda adanın muhassıl-valisi El-Hâc Abdulbaki, Venedik Kıbrıs Konsolosu Bernardo Caprara ve İtalyan tüccar Carlo Mantovani arasında kurulan kültürlerarası ortaklığı incelemektedir. Söz konusu aktörler, finansal kazanımlar ve poliçe (bills of exchange) aracılığıyla gerçekleştirilen para transferleri konusunda yakın bir işbirliği içerisindeydiler. Makale, poliçelerin niteliğini ve adadaki kull…
Cumhurbaşkani Cemal Gürsel’i̇n Ameri̇ka’daki̇ Tedavi̇ Süreci̇nde Türk Basini
Bu çalışma Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in geçirdiği rahatsızlıktan dolayı son çare olarak Amerika’ya gönderilmesi sonrasında yaşananların Türk basınındaki etkisini araştırmaktadır. Bu araştırma yapılırken Gürsel’in ABD’ye gideceğinin basında duyurulduğu 30 Ocak 1966 ve yurda döndüğü 26 Mart 1966 tarihleri ile sınırlı kalınmıştır. Çalışmada Cumhuriyet, Milliyet, Ulus, Akşam, Adalet, Son Havadis, Tercüman ve Hürriyet gazeteleriyle haftalık yayın yap…
ʿatebetü’l-Ḥaḳayiḳ’tan Hareketle Karahanli Türkçesi̇ Meti̇nleri̇nde Türkçe “Ahlak Kavramlari”
Ahlak, toplum içerisinde yaşayan insanların uymak zorunda oldukları kurallar bütünüdür. Ahlak kavramları, toplumdan topluma farklılık gösterebileceği gibi, evrensel nitelikte de davranışları içerebilir. Ahlak kavramlarının oluşmasında çoğunlukla insan topluluğun kültürel ve dinî değerleri etkili olmaktadır. Bozkırda yaşayan Eski Türklerde, zor şartlar altında hayatta kalmak bir gereklilik olduğu için savaşmak büyük bir erdem sayılmıştır. Ancak VI…
Nurullah Ataç'ın Günce I-II Adlı Eserlerinden Oluşturulan Derlemde Hâl Eklerinin İşlevleri
Bu çalışma, Türkçede bugüne kadar çoğunlukla biçimsel ölçütlerle sınıflandırılan “hâl” kavramını, işlevsel bir yaklaşımla yeniden ele almayı amaçlamaktadır. Geleneksel dil bilgisi anlayışında, yalnızca ismin aldığı çekim eklerine odaklanan hâl sınıflandırmaları, anlam ve görev bakımından sınırlı bir perspektife sahiptir. Oysa bu çalışmada, biçimsel göstergeler yerine, cümle içerisindeki görev ve anlam ilişkileri temel alınarak hâl eklerinin ve so…
Börklüce Mustafa
Bu makale, Osmanlı tarihinde Fetret Dönemi sonrasında merkezi otoriteyi zorlayan ve özellikle Batı Anadolu halkını derinden etkileyen Şeyh Bedreddin ayaklanmasıyla tarihe geçen Börklüce Mustafa’nın kimliği ve Şeyh Bedreddin ile olan karmaşık ilişkisini incelemektedir. Börklüce Mustafa’nın rolüne dair akademik literatürde iki temel görüş öne çıkmaktadır: Bazı araştırmacılar onu, Şeyh Bedreddin ile yalnızca aynı döneme denk gelen, ortak mülkiyet öğ…
Jön Türkler ve Siyasetin Askerîleşmesi
Silahlı bir güç olan ordunun, parçası olduğu yönetimin içinde ayrı bir güç merkezi olarak yönetimde söz sahibi olması veya yönetimi ele geçirmesi yönündeki gayretler, Osmanlı Devleti’nin merkezî gücünü kaybettiği son dönemlerde ziyadesiyle artmıştır. Askerî personelin siyasete müdahil olmasında kendi görev alanından kaynaklanan istenmeyen gidişata engel olmak maksatlı niyet/tutumlar olmakla birlikte silahlı gücün komutasını elinde bulunduranların…
İkinci Balkan Savaşı’nda Edirne’nin Kurtarılması ve Bu Konuya Dair Az Bilinen Bir Belge
Bu makalede Balkan Devletleri arasında İkinci Balkan Savaşı devam ederken Edirne’nin kurtarılmasında uluslararası güçlerin Osmanlı Devleti’ne yönelik tutumlarının ne olduğu ve Londra Antlaşmasına rağmen Osmanlı Devleti’nin Edirne’yi nasıl geri aldığı arşiv belgelerinden yararlanılarak değerlendirilecektir. 21 Ocak 1913’te Babıali Baskını ile iktidarı ele geçiren İttihat ve Terakki yönetiminin bu darbeyi gerçekleştirme sebebi Kamil Paşa Hükümetini…
Mi̇dyat Yemi̇şli̇/Enhi̇l Mor Kuryakus Ki̇li̇sesi̇ Kduşkudşi̇ni̇ Üzeri̇ne Bi̇r Değerlendi̇rme
Midyat’ın Yemişli (Enhil / Anhıl) mahallesi, Süryani kültürünün ana yurdu olarak geçen köklü bir coğrafyayı tanımlayan Tur Abdin Bölgesi’nin sınırları içinde bulunmaktadır. Süryani kültüründe birçok aziz, ruhban ve değerli kişiliğin Yemişli’den çıkmış olmasından dolayı, onların kutsal hatıralarına ithafen burada bazı ibadet mekanları inşa edilmiştir. Bu amaçla yapılan, günümüzde de Süryaniler için hala önemini koruyan yapılardan biri de Mor Kurya…
İlyas İbn İsaʾnin “Rumûzuʾl-Künûz” Adli Eseri̇ndeki̇ Lalalik Anlayişina Dai̇r Bi̇r Değerlendi̇rme
Bu çalışma, 16.yüzyıl Osmanlı’sında yaşamış bir Bayramî şeyhi olan İlyas İbn İsaʾnın Rumûzuʾl-Künûz adlı eserinde pek çok zümreye özellikle de lalalara yönelik nasihatleri üzerine bir değerlendirmedir. Özellikle Osmanlı lalası kimdir, görevleri nelerdir? İbn İsa kimdir? Rumûzuʾl-Künûz adlı eserinin muhtevası nedir? İbn İsa neden böyle bir metin ortaya koymuş ve nasihatlerini kime, neden demiş olabilir? sorularının cevapları ortaya konulacaktır. İ…
No prominent publications on this page.
Eski̇ Uygurca Budi̇st Meti̇nlerde Umay-Doğum Ve Kadinin Temsi̇li̇
Türklerin en eski inanç sisteminin tek tanrı inancı olduğu kabulünün yanında önemli bir yer tutan kültler oldukça yaygındır ve Umay’ın da bir kült olduğu ifade edilmektedir. İlk olarak Köktürk Kitabeleri’nde umay teg ögüm katun (KT D 31) ve teŋri umay ıdok yėr suv basa bėrti erinç (T/2 B 3) ibarelerinde karşımıza çıkan Umay başlangıçta doğum, bereket ve çocukların koruyucu Tanrıçası olarak tasavvur edilmiştir. Eski Türk inanç sistemindeki doğum k…
Vecdî'nin Şiir Dünyası
Vecdî’nin Şiir Dünyası başlıklı çalışmanın amacı 17. asrın başlarında yaşamış ve döneminde belli bir etkiye ulaştığı günümüze ulaşan yazma nüshalarından ve kendisine yazılan nazirelerden anlaşılan Vecdî’nin eserlerindeki dünyaya nüfuz edebilmek ve çevreyi, yaşadığı kültürel dünyayı ve toplumu eserlerine ne derece yansıttığını tespit etmektir. 3 Mayıs 1661 tarihinde bir iftira sonucu 2 arkadaşıyla birlikte asılarak idam edilen Vecdî’nin asıl adını…
Yordan Yovkov ve “Telgraf Telleri Boyunca” Öyküsü Üzerine Bir İnceleme
Yordan Yovkov Bulgar edebiyatının en önemli yazarları arasında yer almaktadır. İnsancıl yapısı ve ilgi uyandırıcı öyküleriyle sevilen ve çok okunan yazarlar arasındadır. Sadece Bulgaristan’da değil kitapları ve eserleri farklı dillere çevrilerek dünya edebiyatına katkı sağlamıştır. Türklere bakış açısı ve insancıl tasvirleriyle Türk okuyucusu tarafından da bilinmektedir. Türkiye’de en çok kitabı çevrilen Bulgar yazar olarak ikinci sırada yer alma…
Bulgari̇stan Türkoloji̇si̇ Üzeri̇ne
Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır. Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır. Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır. Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır. Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır. Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır. Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır. Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır. Kitap tanıtımı olduğu için öz bulunmamaktadır
Report of the Erasmus+ KA171 Agreement’s First-Period
From the end of the 18th and the beginning of the 19th century, the classical monarchy systems of the old era gradually ended, and national states were established. The administrative order of the states of today’s world is mostly in the form of nation-states governed by representative democracy. However, especially since the second half of the 20th century, international partnerships and collaborative studies in different channels such as scienc…
Şeyh Gâlib’in ‘Efendim’ redifli müseddes naat-ı şerifine dair birkaç not
Şeyh Galip, Klasik Türk Edebiyatı’nın üslup sahibi şairlerindendir. Edebiyat ile ilgilenenlerin bildiği çok sayıda şiiri vardır. Müseddes naat-ı şerifi de özellikle tekke çevrelerinde çokça bilinir ve okunur. Müseddeste yer alan ‘müeyyed’, ‘sultan’ ve ‘yakma’ kelimeleri ‘müebbed’, ‘burhan’ ve ‘kakma’ şeklinde de okunmakta ve söylenmektedir. Şeyh Galib’in yayınlanan divanında, kimi şiir mecmualarında ve özellikle Osmanlı döneminde yetişmiş hafızla…
Babur ve Bayram Han Dîvânlarındaki Deyimler
Deyimler, bir duyguyu ya da düşünceyi daha etkili ve özlü bir biçimde ifade etmeye yarayan kalıplaşmış söz öbekleridir. Deyimlerin oluşumunda en az iki sözcük yer almalı ve bu sözcüklerden en az birinin gerçek anlamının dışında bir anlama sahip olması gerekmektedir. Bu şekilde oluşmuş deyimler, kalabalık söz kadrosuyla anlatılacak ifadeyi, daha kısa ve etkili bir yolla ifade etmekte ve konu üzerinde derinlemesine düşünmeyi sağlamaktadır. Türkçe, …
Yüzyılın Son Çeyreğinde Moğolistan’daki Siyasi Durum ve Bu Durumun Timurlu-Ming İlişkilerine Etkisi
1368 yılında Yuan Hanedanlığı’nın son imparatoru Togan Timur’un Hanbalık’tan kuzeye çekilmesi Moğolistan’da yeni bir dönemin başlangıcı oldu. Kubilay ile Arık Buka arasındaki mücadeleden bir asır geçmesine rağmen Togan Timur’un Moğolistan’a dönmesi, Arık Buka ailesini hoşnut etmedi. Onlar Arık Buka’nın intikamını almaya ve Altan Uruk’un siyasi nüfuzunu kazanmaya niyetlendiler. Bunun için Ming Hanedanlığı’nın yürüttüğü askerî seferleri izleyerek T…
İstanbul Depremler Tarihi
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi tarafından gerçekleştirilen bir organizasyon kapsamında “İstanbul Depremler Tarihi” ele alındı. 04.05.2023 tarihinde gerçekleşen panel Prof. Dr. Recep Karacakaya moderatörlüğünde gerçekleşti. Marmara Üniversitesi Tarih bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Vahdettin Engin ve İMU Tarih Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Fatih Gürcan ise konuşmacı olarak yer aldılar. Fatih Gürcan kuruluşundan 18. yüzyılın so…
Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali Temalı Filatelik Tasarımlar Üzerine Bir Değerlendirme
Çalışmanın amacı filateli ürün ve hizmetlerindeki temsili üzerinden Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali’ne dair bir değerlendirmede bulunmaya çalışmaktır. Nitel araştırmanın referans alındığı bu çalışmada veriler, veri toplama yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemi kullanılarak toplanmıştır. Öncelikle konu ile ilgili olduğu düşünülen yazılı ve görsel kaynak gözden geçirilmiş sonrasında literatürü destekleyen veriler üzerinden araştırma y…
Medâris-i İlmiye Nizamnâmesi Sonrasında Osmanlı Taşrasında Medrese Kurma Teşebbüsleri (1910-1914)
Öz Bu makalenin konusu, 1910 Medâris-i İlmiye Nizamnâmesi’nden 1914 Islah-ı Medâris Nizamâmesi’ne kadar geçer dört yıllık süreçte, Osmanlı taşrasındaki asr-ı hazıraya uygun, fünûn-i cedide derslerini programında barındırır bir şekilde kurulması amaçlanan medreselerdir. 26 Şubat 1910 tarihinden itibaren Medâris-i İlmiye Nizamnâmesinin yayımlanmasıyla beraber artık medreselerde fünûn-i cedide dersleri okutulmaya başlanmıştır. Fakat bu uygulama büyü…
Kadin Emeği̇ni̇n Üreti̇m Ve Yeni̇den Üreti̇m Sürecleri̇ndeki̇ Yeri̇ne Yöneli̇k Bi̇r Sorgulama
Son iki yüzyıldan itibaren kadınlar tarihin erkek isimlerini zikretmesine, dünyanın eril düşünce ve istekleriyle şekillenmesine itiraz etmektedir. İnsanlık tarihi boyunca, kadınlar erkeklerle hep birlikte var olmasına rağmen ve her zaman ikisi de çalışmasına rağmen emeklerinin bir tarihe dönüşmesini ve kendilerinin dünyanın biçimlenmesinde söz hakkının olmamasının sebebini sorgularlar. Bu sorgulama kadınların kendilik bilincine yönelik bir girişi…
Orta Çağ Avrupa’sında Hıristiyan Törenlerinde Kullanılan Taşınabilir Kutsal Su Kabı ve Serpme Üzerine Genel Bir Bakış
Bu çalışmada, Hıristiyan liturjisinde büyük bir öneme sahip olan kutsal su kabı ve birlikte kullanılan serpme objesinin, tarihsel süreç içerisindeki uğradığı değişimler ve bu değişimin sonucunda edindiği yer üzerine kapsamlı bir araştırma yapılmıştır. Yapılan bu çalışmada özellikle eserlerin günümüze ulaşan örnekleri de dikkate alınarak, etimolojisi, formu, malzemesi, süsleme ve ikonografik değerlendirmesi alt başlıklar altında bir bütün olarak e…
Numaralı Galata Şer'iyye Sicili
Asırlar boyunca geniş bir coğrafyaya hükmeden ve hükmü altında zengin bir etnik yapı barındıran Osmanlı Devleti’ne dair olaylar ve olgular günümüze intikal eden arşiv kaynaklarından yararlanarak tespit edebilmekteyiz. Zengin arşiv kaynakları içerisinde yer alan şer‘iyye sicillerinin incelenmesiyle sosyal ve kültürel, idarî, hukukî ve iktisadî alanlarındaki pek çok bilgiye ulaşabilmekteyiz. Mahkeme kaydı dediğimiz bu siciller hukukun nasıl uygulan…
Almanya’da Yaşayan Türklerde Geleneksel Müzi̇ği̇n Sosyalleşti̇ri̇ci̇ Rolü Üzeri̇ne
Hem öznesi hem nesnesi olmak zorunda olduğum bu çalışmada, 1993-1999 yılları arasında Almanya’nın Mainz kentinde yürütülen Neustadt Projesi şemsiyesi altında faaliyet gösteren Saz-Treff adlı müzik buluşmalarında bağlama hocalığım boyunca edindiğim izlenimlerden bahsedeceğim. Metin tabii ki sadece kişisel gözlemlerim üzerine bina edilmedi. Kullanılan basılı ve online kaynakların yanı sıra belki de en yetkili ağızdan, projenin en emektar çalışanlar…
Hüsn ü Aşk Mesnevisinde Aşk'ın Yolculuğu
Divan şiiri, tasavvuf geleneğinin derin muhtevasını Osmanlı Türkçesinin en estetik haliyle sunar. Divan edebiyatı şairleri, dinî kıssaları şiir şeklinde anlatan ve genellikle uzun şiirler olan mesneviyi ustalıklarını göstermek için tercih eder. Şeyh Galip (1799) Hüsn ü Aşk’ta Divan şiirinin alışılmış kalıplarının dışına çıkmış, kurduğu alegorik alemde tasavvufun unsurlarını kahraman haline dönüştürerek sembolik bir anlatıma ulaşmış ve diğer Divan…
Şemsetti̇n Si̇vâsî’ni̇n “İbretnümâ” Mesnevi̇si̇nde İffet Temsi̇li̇ Olarak Kadin
Kadının mekânla ve zamanla kurduğu ilişki, zamanın ve mekânın değişimiyle farklı görünürlükler kazanmıştır. Türk yazınına da yansıyan kadın konusu, Türk toplumunun geçirdiği toplumsal ve kültürel değişimlere göre ilişkilendirilmektedir. Klasik Türk Edebiyatı eserlerinde ise kadın genelde hilekârlığı vurgulanıp “mekr-i zenân” olarak adlandırılmaktadır. Divan şairinin dilinde daha çok sevgili olarak karşımıza çıkan kadın genellikle olumsuz bakış aç…
Amerikan İç Savaşı'nın Birleşik Krallık Gazetesi The Sun'a Yansımaları
1776 yılında İngiltere’ye bağlı on üç koloni Amerika kıtasında bağımsızlığını ilan etti. Bu on üç koloninin içerisinde, genellikle Afrika’dan getirilen köleler bulunuyordu. Köleler tarım için tarlalarda çalıştırılıyordu. Zamanla Amerika’nın kuzey eyaletlerinde endüstri gelişti. Tarımın yanında balıkçılık ve kürk ticareti yapıldı. Bu ticaret dünyaya yayıldı. Bu nedenle Kuzey artık tarımda değil, sanayi alanında çalışacak insana ihtiyaç duymaya baş…
Dürzî İsyani Ve Havran Seyyar Kolordusunun İsyan Bastirma Faali̇yetleri̇
Bu makale, 1895-1896 yılları arasında meydana gelen Dürzî İsyanı ve Havran Seyyar Kolordusunun bu isyanı bastırma sürecini ele almaktadır. Havran, Cebelidürûz ve Şeria Vadisi arasında yer alan, Şam’ın önemli bir tarım ve hayvancılık bölgesidir. Osmanlı Devleti’nin Tanzimat Dönemi’nde merkezileşme çabaları, özellikle Dürzî toplumu gibi merkezî idareden bağımsız hareket eden yerel otoritelerin tepkisine neden olmuştur. Makale, Havran’daki Dürzî isy…
Yüzyıl İstanbul Kadınlarının Terekelerine Göre Bir Servet Unsuru Olarak Köle (1656-1676)
Bu makale, 17. yüzyıl ikinci yarısında İstanbul Suriçi’nde yaşayan kadınların servetlerinde yer alan köle, bir servet unsuru olarak incelenmiştir. Bu inceleme için 1656-1676 yılları arasına ait Mülga Beledî Kısmet Mahkemesinde yer alan kadın terekeleri kullanılmıştır. Bu mahkeme kayıtları orta halli Osmanlı halkına dair kayıtlar içermektedir. Bu kayıtların yanı sıra mukayese için aynı yıl aralığına ait askerî sınıfa mensuba ait kayıtları içeren K…
Japon Di̇li̇’nde Kültürel Bi̇r Öğe Olarak “Aimai” (Beli̇rsi̇zli̇k) İfadeleri̇ Ve “Chotto”
Kültür ve iletişim arasındaki ilişki bölünmez bir bütündür. Kültürler arası etkileşimde farklı kültürel geçmişe sahip olanların farklı düşünmesi, farklı tutumlara ve aynı zamanda farklı beklentilere sahip olması kaçınılmazdır. Bu nedenle, yalnızca dilsel kuralları veya etkileşim için ortak kuralları değil, aynı zamanda verilen iletişimsel olayların bağlamı için, temel kültürel bilginin de bilinmesi veya öğretilmesi gereklidir. Hedef dili Japonca …
Berci̇ Kri̇sti̇n Çöp Masallari'nin Ekoeleşti̇ri̇ Bağlaminda İncelenmesi̇
ÖZ Latife Tekin’in, ilk basımı 1984 yılında yapılmış olan ikinci romanı Berci Kristin Çöp Masalları’nda bir kentin kıyısında çöp yığınları ile fabrikaların faaliyet gösterdiği bölgede kurulan gecekondu semti sakinlerinin zorlu yaşam mücadeleleri dramatik biçimde anlatılmaktadır. Her yıkım sonrası tekrar kurulan gecekondulardan Çiçektepe adında bir mahalle oluşur. Romanda genel olarak mahallede ikamet eden topluluğun sosyo-kültürel yapısı, ekonomi…
Di̇yarbeki̇r Gazetesi̇ne Göre Islahhaneni̇n Kuruluşu Ve Ekonomi̇k Anlamda Vi̇layete Yansimalari (1869-1870)
Bu araştırmada Diyarbakır’da zanaat ve ziraatin gelişmesine katkı sağlayan kuruluşlardan biri olan Diyarbakır Islahhanesinin kuruluş süreci ve bunun ekonomik anlamda Diyarbakır’a yansımalarının nasıl olduğu yerel bir gazete olan Diyarbekir Gazetesinin bakış açısıyla anlatılmıştır. Islahhanenin kuruluş süreci araştırmanın temel konularından biri olduğu için birinci bölümde sadecce Islahhanenin kuruluş aşamasına yer verilmiş, Islahhanenin daha sonr…
Seyyid Ali b. Ahmed Hasretî ve Pendname şerhi içinde yer alan tercümesi
Feridüddîn ‘Attâr’a atfedilen dinî, ahlâkî ve insan ilişkilerine dair öğütlerin Farsça manzûm mesnevî olarak aktarıldığı eser Pendnâme adıyla meşhûr olmuştur. Şöhreti yazıldığı coğrafyanın sınırlarını aşan Pendnâme’nin Anadolu topraklarında da ilgi gördüğünü, günümüze ulaşan çok sayıda şerh ve tercümeye bakarak anlamak mümkündür. Bu şerh ve tercümelerden biri de Hasretî’ye aittir. Seyyid Ali b. Seyyid Ahmed Hasretî, 17. yüzyılda yaşamış Pendnâme …
Balkan Savaşlari Sonrasinda Trakya’ya Yapilan Göçler (Uluslararasi Carnegi̇e Komi̇syonu, Neşr-İ Vesai̇k Cemi̇yeti̇ Ve İskan-I Aşai̇r Ve Muhaci̇ri̇n Komi̇syonu Raporlarina Göre)
Osmanlı Devleti’nin Rumeli’deki topraklarının çok büyük bir kısmını kaybettiği 1912-1913 Balkan Savaşları sonrasında yüzbinlerce muhacir, Anadolu ve Trakya topraklarına göç etmek zorunda kalmış, göç yollarında yaşadıkları zulüm ve kırımlar yerli yabancı birçok komisyonun hazırladığı raporlara konu olmuştur. Birinci ve İkinci Balkan Savaşları sırasında Makedonya ve Trakya'da sivil halka yapılan zulüm ve katliamları araştırmak üzere kurulan “Ulusla…