Dinî İçerikli Dijital Medya Yayıncılığı

Diyanet TV Gencim Farkındayım Programı Örneği

Bibliographic Data

ID24234352
AuthorsŞeref Göküş (0000-0003-3322-0723, AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ), Mukadder Ayten (0009-0000-5130-9292, AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ), Zehra Nur Uludağ (0009-0005-9437-4365, AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ)
Year2026
Volume25
Issue1
Pages130-154
Publication date2026-06-30
Open AccessYes
TypeARTICLE
VenueHitit İlahiyat Dergisi (JOURNAL)
Journal identifiersISSN: 2757-6949 • E-ISSN: 2757-6957
PublisherHitit University (PUBLISHER)
DOI10.14395/hid.1856337
OpenAlexW7166679838
LanguageTR
References cited17

Bu araştırmanın temel amacı; gençlerin farkındalıklarını artırmak için tasarlanan ve Diyanet TV kanalında ekranlara gelen Gencim Farkındayım programının içeriğini konukların söylemlerinden hareketle tümevarımcı bir yaklaşımla incelemektir. Medya araçları, modern çağda dijitalleşmenin gelişimiyle toplumda bireylerin bilgi edinme süreçlerine, sosyalleşme pratiklerine ve eleştirel düşünme becerilerine katkı sağlayarak yaygın eğitim aracı fonksiyonu üstlenmektedir. Yüksek takipçi kazanma ve izlenme sayısını artırma amacıyla aktarılmak istenen mesajın niteliğinde kimi zaman düşüşler yaşansa da medya araçları, farklı yaş gruplarına dinî bilgi aktarma ve sunduğu karakterler aracılığıyla rol model oluşturma olmak üzere iki ana işlevi yerine getirmeye devam etmektedir. Dijital çağ ile birlikte medya araçlarının ve ortamlarının kullanımının yaygınlaşmasıyla yaygın eğitim hizmetlerinin de bireylere ulaştırılma yöntemleri farklılaşmaktadır. Günümüzde ilgili yöntemlerden birisi olan televizyon programları, çeşitli hedef kitlelerin dinî sosyalleşme süreçleri üzerinde aile kadar etkili olabilmekte, resmî kurum ve kuruluşlar da televizyon yayınlarını farklı faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla kullanmaktadır. Söz konusu resmî kurumlardan biri olan Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB) da genç bireylerin farkındalıklarını artırmak gayesiyle televizyonda farklı içerikler üretmektedir. Bahsi geçen içeriklerden olan ve yayın hayatını halen sürdüren Gencim Farkındayım programı da gençlerle ilgili meseleleri, onlardan gelen sorulardan hareketle uzman konukların katılımıyla ele alan dinî bir televizyon programdır. Bu bağlamda araştırma, “Diyanet TV’de yayınlanan Gencim Farkındayım programının içeriğinde eğitsel açıdan hangi konular ele alınmaktadır?” problem cümlesinden hareketle Türkiye’deki yaygın din eğitim faaliyetlerinden sorumlu resmî kurum olan DİB’in medya araçları vasıtasıyla genç hedef kitlesine yönelik hizmetlerini analiz etmeyi hedeflemektedir. Dijital sahanın oldukça geniş bir içerik yelpazesine sahip olması ve verilerin hızlı dönüşümle çok yönlü bir yapı sergilemesi dikkate alındığında, ilgili hedefe kapsamlı şekilde ulaşmanın zorluğu açıktır. Bu doğrultuda araştırma, Diyanet TV kanalında yayınlanan gençlere yönelik içeriklerin bir kesitini temsil eden ve amaçsal örneklemenin bir çeşidi olan tipik örneklem ile sınırlandırılmış; Diyanet TV internet sitesinde 30.09.2023-28.06.2025 tarihlerinde yayınlanan Gencim Farkındayım programının 39 bölümü çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, yorumlamacı paradigmanın hâkim olduğu nitel yaklaşımın veri toplama desenlerinden olan doküman analizi yöntemiyle elde edilmiş; bahsi geçen bölümler araştırmacılar tarafından 01.07.2025-12.09.2025 tarihlerinde yayın sırasına bağlı kalınarak incelenmiştir. Daha sonra Diyanet TV internet sitesindeki her video, ayrı birer Word dosyasına kaydedilmiş; dokümanlar, nitel veri analizinde kullanılan Maxqda 24 programına yüklenerek tümevarımcı bir yaklaşımla derinlemesine okumalar yapılarak içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma neticesinde Gencim Farkındayım programının içeriğinde dijitalleşme, gençlik ve aile konuları olmak üzere üç temanın sıklıkla yer aldığı sonucuna ulaşılmış; her bir tema dört alt kategoride değerlendirilmiştir. İçerikte en sık rastlanan dijitalleşme temasının; gençlerin sanal mecralarda denge sağlaması, teknolojinin öğrenme süreçlerinde kullanımı, medya okuryazarlığı becerisi ve yeni medya kavramı gibi konuları barındırdığı belirlenmiştir. Program içeriğinde ele alınan gençlik temasında ise çağ ve değer dengesinin önemi, ibadet ve sorumluluk ilişkisi, kendini gerçekleştirme ve varoluşsal sorgulamalar ile sosyal fayda ve duyarlılık meselelerinin gündeme geldiği tespit edilmiştir. Son olarak aile teması bağlamında programda ebeveyn beklentileri, aile içi iletişim, anne babanın rol model olma süreci ve gençlerin duygusal doğrulanma ihtiyacı konularının işlendiği bulgusuna ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlar, DİB’in müstakil televizyon kanalı olan Diyanet TV’de halen yayınlanmaya devam eden Gencim Farkındayım’ın genç hedef kitleye yönelik yaygın din eğitimi hizmeti sunan ve bireylerin farkındalıklarını artıran konuların uzman konuklarla ele alındığı bir program olduğunu göstermektedir.

audience engagement · Diyanet İşleri Başkanlığı · religious broadcasting · religious content · Religious education · religious socialization · Religious tolerance · role models · Television programs · transmission of religious knowledge · youth awareness · Catholicism, Bioethics, Media, Education · Media, Religion, Digital Communication · Religious, Philosophical, and Educational Studies

Tools

Open DOIOpen Access