Uniwersytet w Białymstoku
Biographic Data
| ID | 9684705 |
|---|---|
| NAME | Uniwersytet w Białymstoku |
| GIVEN NAMES | Uniwersytet w |
| FAMILY NAME | Białymstoku |
| SIGNATURE | BIAŁYMSTOKU U W |
| VERIFIED | No |
| TOTAL WORKS | 130 |
| TOTAL CITATIONS | 0 |
| AUTHOR COUNT | 130 |
| EDITOR COUNT | 0 |
| FIRST PUBLICATION YEAR | 2002 |
| LATEST PUBLICATION YEAR | 2025 |
| H-INDEX | 0 |
Obraz kobiet w wybranych dziełach historiografii kościelnej z VI wieku. Część 2. Historie Kościoła Pseudo-Zachariasza i Ewagriusza Scholastyka
This article continues the analysis of selected historiographical works in terms of their authors’ perception of the role of women in the events they describe. This part examines the image of women in the works of a Syrian monk called Pseudo-Zachariah and Evagrius, a lay advocate from Antioch. Finally, there are conclusions summarising both parts of the article
Spóźniona miłość – Iwan Mazepa i Motria Koczubej w świetle świadectw historycznych
The article focuses on showing the romance of Mazepa and Motria Kochubey on the basis of existing sources. The actual lecture shows the circumstances of establishing a closer relationship between Mazepa and Motria, the development of a stormy romance and its consequences. Mazepa’s letters to Motria were also analyzed, which showed not only the strength of Mazepa’s affection for Motria, but also his extremely rich personality. It seems that the af…
Czasopismo „Niwa” w dokumentach WUKPPiW w Białymstoku z lat 1956–1957
This article draws on documents preserved in the Archives of Modern Records in Warsaw (from the collection of the Main Office for the Control of Press, Publications, and Performances) and the State Archives in Białystok (from the collection of the Provincial Committee of the Polish United Workers’ Party, Propaganda Department). The author examines the origins and aspirations of the weekly Niwa, established by the Belarusian Socio-Cultural Associa…
Facing the Fall of the Empire. Russia in Polish Political thought in the Last Months of World War I
This article attempts to discuss the dominant references in the Polish political thought to the situation in Russia in the final months of World War I. The author took as the starting point the moment when the Bolsheviks signed the Treaty of Brest with the Central Powers, which took place on 3 March 1918. In Polish terms, this separatist peace was seen as humiliating for Russia and at the same time creating a new international situation in Centra…
Studium tragizmu w Chórze Charona Jarosławy Pulinowicz
The article contains an analysis of the drama The Choir of Charon by Yaroslava Pulinovich [Хор Харона 2014]. The drama constitutes a study of the contemporary tragedy, in which the actions of gods and inexorable fate are replaced by human struggle with one’s own biological, psychological, and social condition, while the catastrophe results from human determinants – the destructive character traits of the main protagonist rooted in the toxic famil…
Terminologia prawosławna w języku polskim. Kalki wyrazowe
Contemporary Orthodox terminology in Polish is a lexical area in the process of formation. In addition to native words, as well as proper borrowings, primarily Church Slavonic, Greek, a few Latin and East Slavonic, a group of lexical calques can be found. The paper characterises word calques, which are structural and semantic copies of foreign terms, especially Church Slavicisms, Graecisms and Latinisms. In the case of many calques, it is difficu…
Profesor z akcentem. Wspomnienie o Profesorze Andrzeju Baranowie (1959–2024)
Uniwersytet w Białymstoku
Wspomnienie o Profesorze Michale Kondratiuku (1934–2025)
Uniwersytet w Białymstoku
Refleksje o wolności. Człowiek wobec wyboru – między ciemnością a światłem / biernością a aktywnością („przewodnik” po poezji Wiktora Coja)
The purpose of this article is to inform about the issue of the ambiguity of the concept of “freedom”, also to draw attention to the fact of the historical variability of the understanding of freedom, but, in the first place, to look at the treatment of the theme of freedom in the selected works by Viktor Tsoi, a prominent representative of the Russian rock poetry. Viktor Tsoi (1962–1990) was a poet, an actor and a musician, the charismatic leade…
Echa wojny w prozie Jana Czykwina (na przykładzie opowiadania Жыццё пачынаецца нанава)
The analysed story, although small in volume, contains rich problematic material. Czykwin draws a realistic picture of the life of the Belarusian rural community during World War II and in the first years after the war. He shows the difficult experiences of the youth who experienced deportation and hard labour in Germany, the suffering and longing of their parents, the fear of the Nazi occupiers. He describes how all these wartime circumstances t…
Koczując po Półwyspie Jamalskim. Nieńcy w pisarstwie Magdaleny Skopek
This article concerns the image of the Nenets in Magdalena Skopek’s book Dobra krew [Good blood]. The article analyses the language style of the book in comparison to the writing of Mariusz Wilk, a famous Polish author writing about Russia. A common aspect of Skopek’s and Wilk’s texts is the saturation of the Polish text with Russian words. The author of the article examines whether the use of Russianisms in the text devoted to the Nenets is just…
Aktywność społeczno-oświatowa Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet na rzecz dzieci w wieku przedszkolnym na przykładzie międzywojennego województwa białostockiego
The article attempts to look at the activity of women associated in the Women’s Civic Work Union, one of the largest women’s organizations in interwar Poland, which was involved in a number of initiatives, strongly emphasizing the need to renew the Polish nation and social work for its youngest members. The aim of the article is to show the socio-educational activities of the Women’s Civic Work Union carried out for children in Poland between the…
Obrończynie czy sprawczynie? Kryminologiczno-prawne aspekty udziału kobiet w ochronie zwierząt
The article is dedicated to the topic of animal protection and the role of women in this area of social activism. The author provides an in depth discussion of crimes against animals, with a focus on the involvement of women in illegal activities related to animal abuse. One of the key themes is the predominance of women in animal rights movements, which is a distinguishing feature of contemporary initiatives for animal protection. The article al…
Przejawy interferencji językowych w zasobie antroponimicznym i toponimicznym polsko-wschodniosłowiańskiego pogranicza
This article addresses the phenomenon of linguistic interference between Slavonic languages in the Polish-East Slavonic borderland, where Polish came in contact with the local Belarusian language in the northern part of the region and with Ukrainian in the southern part. The issue of language interaction was examined on the basis of onymic material, including personal and geographical names found in the region. The study has demonstrated that the…
Wydawnictwa religijno-dydaktyczne XVI–XVIII wieku z Zabłudowa i Supraśla jako źródła do badań historycznojęzykowych
The article discusses 16th century prints from the printing houses in Zabłudów and selected 18th century Cyrillic prints form the Basilian printing house in Supraśl. The author focused on the language of these historical documents. The issues concerning the state of the living language, so-called common speech, documented in the texts turned out to be extremely interesting. The Zabłudów prints captured common speech” to a small extent in the pref…
W poszukiwaniu samego siebie i utraconego sensu… – o bohaterze prozy Romana Sienczina (również w kontekście aktualnej sytuacji geopolitycznej)
Roman Senchin (born 1971), a contemporary Russian writer, is regarded as a leading representative of the New Realism Trend in Russian literature and a “master” of social prose. The purpose of this article is to present Senchin’s artistic concept of creating a protagonist, and to show and discuss the distinguishing features and characteristics of Senchin’s “little man”/ “everyman”. Selected Senchin’s stories and the novel Rain in Paris (Дождь в Па…
Dorota Połowniak-Wawrzonek, Film i serial telewizyjny jako źródła frazeologizmów oraz skrzydlatych słów (na wybranych przykładach), Wydawnictwo Libron – Filip Lohner, Kraków 2022, ss. 353
W trosce o kulturę książki: Głosy publicystów niepodległościowych (Stefan Żeromski, Zdzisław Dębicki)
During the period of independence, writers from the partition period participated in journalistic discussions about the vision of culture in the reborn Polish state. A key theme in the proposed cultural projects was the book as a binding force for social life, a model of correct Polish, and a source of cultural identity. This article analyzes the journalistic statements of Stefan Żeromski and Zdzisław Dębicki regarding the relationship between bo…
Młody Balzac publicysta, cz. I: Broszura O prawie starszeństwa
This article aims to discuss the main thesis of Balzac’s short anonymous text entitled Du droit d’aînesse, and to provide readers with the historical context of its publication. This brochure was created five years before Balzac’s first official writings. In this article, I analyse how this short text was received and the ways in which it echoes in Balzac’s mature works, in La Comédie humaine but not exclusively. Taking a historical perspective, …
Młody Balzac publicysta, cz. II: Broszura Bezstronna historia jezuitów
This article aims to analyse the brochure Histoire impartiale des Jésuites written by the young Balzac and published in 1824. Some of the main themes of the brochure are: organisation, devotion to a cause, selflessness, loyalty, governance, religion, Jesuits themselves, etc. This study demonstrates that these topics were important for Balzac in all of his literary creation and how they evolved, from for example the novel from the youth period Le …
Udręki dorastania w prozie Anny Cieplak
Anna Cieplak’s prose focuses on the problems of adolescents for whom the virtual world is more important than the real one. The author describes the emotions accompanying adolescent heroes who struggle with fears and obsessions related to, for example, an ideal appearance. Cieplak is interested in social inequalities, which are based on the material status of the family. Cieplak’s prose also includes the generation of contemporary 30‐year-olds bo…
Młody Balzac publicysta, cz. III: Kodeks ludzi przyzwoitych
This article aims to discuss the satirical Code des gens honnêtes, published in 1285, written at least in part by the young Honoré Balzac. Some of the Code’s essential themes are: economic social inequality, theft (including through an effective bending of the law), the definitions of an honnête homme and of a thief. The latter elements show the beginning of a certain social typology, elaborated and later defined by Balzac in his Avant-propos to …
Michał Gąska, Elementy trzeciej kultury w procesie tłumaczenia prozy Holenderskich Indii Wschodnich na języki polski i niemiecki, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Kraków 2021…
Białostockie Archiwum Językowe” – nowe otwarcie
Ruchy kobiece w Rosji na przełomie XIX i XX w. w walce o dostęp kobiet do edukacji
Women’s movements in Russia in the nineteenth and early twentieth centuries consisted of a number of environments that differed in terms of ideology and were activating at different times. All of them wanted to broaden women’s access to education, up to equal rights with men. For some it was the main goal, as education was a chance for women to gain economic independence and subjectivity. Achieving these goals required not only the consent of the…
No prominent works on this page.
Pierwszy polski indeks ksiąg zakazanych
W sposb szczeglny pierwszemu polskiemu indeksowi ksiek zakaza nych swoj uwag powici Z. Celichowski, publikujc rozprawk powi con wszystkim trzem polskim indeksom, oraz J. Duyk, zajmujc si cen zur w Krakowie w wiekach XVXVIIl. Obaj w swoich artykuach przedru kowali ten
Zdobywanie „Dzikiego Zachodu” po wojnie secesyjnej w świetle „Wędrowca”
Zdobywanie "Dzikiego Zachodu" po wojnie secesyjnej w wietle "Wdrowca
Jednowyrazowe ekwiwalenty obcojęzycznych związków frazeologicznych (na materiale wybranych języków europejskich)
Cross-linguistic single-word equivalents of phraseological units are discussed in the paper with a view to presenting their typology. The single-word equivalents constitute a group containing units of different equivalence degree, which is of great importance in translation. Single-word equivalents can be divided into the following categories: compound nouns, compound adjectives, compound verbs, phrasal verbs and non-compounds, i.e. real single-w…
Quasi-ekwiwalenty związków frazeologicznych w teorii, frazeografii i translatoryce
Confrontative analyses show that some phraseological units have full equivalents, i.e. the units are similar in terms of form, semantics and stylistics, also called total equivalents. In fact, if a multi-aspectual confrontative analysis is conducted, it is it is hardly possible to find two units in the source language and the target language which are identical in all respects. They are bound to differ, for instance in frequency or gender restric…
Like the purple scent of a rose… Synesthesia metaphors in Young Poland’s poetic texts
The article attempts to describe Young Poland’s concretization of olfactory sensations. The author adopts a narrower meaning of the concept of synesthesia, therefore she is analyzing metaphors whose olfactory sensations are characterized by the reference to other senses. Moreover, the author’s aim is to establish the content hidden behind linguistic depictions of a scent of flowers, which refers to a sense of taste, touch, sight and hearing. The …
Halina Karaś, Polska leksykografia gwarowa, Warszawa 2011, ss. 432
recenzja
Reportage. On the History of the Genre in the 19th Century
Jolanta Sztachelska, dr hab., prof. Uniwersytetu w Białymstoku, literaturoznawca. Z zainteresowania i pasji bada historię literatury polskiej II poł. XIX wieku i jej konteksty europejskie, formy literackie i użytkowe w literaturze polskiej (m.in. reportaż, epistolografia), XIX-wieczne korzenie literatury popularnej, twórczość Henryka Sienkiewicza, estetykę XIX w. Autorka książek: "Reporteryje i reportaże. Dokumentarne tradycje prozy polskiej 1864…
Bezdzietność jako styl życia
Problem bezdzietnoci nie jest zjawiskiem nowym. Dotyka on ludzi yjcych w rnych czasach. Wspczenie na bezdzietno, coraz czciej diagnozowan jako skutek niepodnoci, patrzy si jak na problem, ktry mona "technicznie" rozwiza przy wykorzystaniu zaawansowanych technologii medycznych. S one wprawdzie kosztowne i obarczone ryzykiem niepowodzenia, ale potencjalnym rodzicom daj nadziej
Kulturowe znaczenie komponentu frazeologizmua jego międzyjęzykowa ekwiwalencja
We wspczesnych badaniach frazeologicznych aspekt kulturowy jest
Przestrzeń „uzmysłowiona”. Psychogeografia miasta w Japońskim wachlarzu Joanny Bator
Na zainteresowanie miastem jako rdem dozna zmysowych niewtpliwie duy wpyw mieli francuscy sytuacjonici 1 , ktrych estetyczno-emocjonalne praktykowanie
Podlaska wielokulturowość i związane z nią problemy językowe mniejszości narodowych
The region of Podlasie is amongst the most diverse and multicultural parts of Poland and since the early Middle Ages it has been under the influence of Polish, Ruthenian and Lithuanian cultures. Waves of East Slavic settlers came from south – Volyn and Polesia as well as from north east – Volkovysk and Grodno area. The biggest population of East Slavic minority in Podlasie lives in the eastern part of the Podlaskie Voivodeship, namely Hajnówka, B…
Strukturalno-semantyczna analiza nazw białostockich gabinetów rehabilitacji/fizjoterapii. Część 1: Wprowadzenie
This paper is concerned with the lexis belonging to the semantic field of rehabilitacja ‘rehabilitation’. It discusses the distinction between rehabilitacja ‘rehabilitation’ and fizjoterapia ‘physiotherapy’, and defines the two lexemes in order to establish the specific properties of the semantic field under analysis. The discussion refers to the findings of other researchers of chrematonymy, who consider this area of onomastics to be a cultural …
Szeptuchy jako specyficzne zjawisko znachorskie pogranicza na Podlasiu
Jeszcze do niedawna "kada wie miaa swojego znachora", jak podaje Zbigniew Libera [2003: 99]. W niektrych czciach Polski instytucja znachora-czarownika zachowaa si a do II wojny wiatowej, a gdzieniegdzie nawet duej, bo do lat pidziesitych i szedziesitych XX wieku
Rutenizmy w staropolskiej terminologii religijnej (na przykładzie Słownika staropolskiej terminologii chrześcijańskiej Marii Karpluk)
Sowa kluczowe: rutenizmy, terminologia religijna, jzyk staropolski, prawosawie Terminologia religijna w jzyku polskim to zagadnienie badawcze ciekawe zarwno w perspektywie wspczesnej, jak i historycznej. Jzykoznawcy doszli do pewnego konsensusu, uznajc, e najstarsza polska leksyka religijna w duej mierze zostaa zapoyczona z jzyka czeskiego, skd na ziemie polskie trafio chrzecijastwo 1 . Nie jest to jednak jedyna droga przenikania tego sownictwa d…
The League of Women (Liga Kobiet) – the conditions for functioning of the women’s organisation in the communist system of the Polish People’s Republic (in the first period of the organisation’s activi…
The League of Women (Liga Kobiet), until 1949 operating under the name of the Socio-Civic League of Women (Społeczno-Obywatelska Liga Kobiet), was a mass women’s organisation functioning in the Polish People’s Republic. Throughout the whole period, one of the priorities set by the organisation was to build up its mass character and, thus, to influence different social, professional and environmental groups of Polish women, fitting into the genera…
Listy czytelniczek do „Kobiety i Życia” i „Przyjaciółki” jako źródło badań codziennego życia kobiet w PRL
Opracowanie ukazuje istotę listów do redakcji jako źródła badania historii. Na wstępie zaprezentowano definicję analizowanego materiału źródłowego ze wskazaniem przesłanek przemawiających za uznaniem korespondencji czytelniczej za autentyczną. Do analizy posłużyły dwa najpopularniejsze czasopisma kobiece okresu PRL: „Przyjaciółka” adresowana do kobiet wiejskich, osób słabo wykształconych, głównie gospodyń domowych, „Kobieta i Życie” zaś do kobiet…
Działalność naukowa Ośrodka Badań Historii Kobiet Instytutu Studiów Kobiecych w 2019 roku
Justyna Zajko-Czochańska: [email protected]
Kilka uwag o specyfice badań nad historią kobiet w późnej starożytności i Bizancjum
Niniejszy artykuł jest próbą ukazania najważniejszych trudności w badaniach prowadzonych nad historią kobiet w późnej starożytności i Bizancjum. Wskazuje najistotniejsze różnice w tego typu badaniach dotyczących różnych epok historycznych. Największym problemem w badaniach kobiecych w epokach przed-nowożytnych jest charakter źródeł, których autorkami w niewielkim jedynie zakresie były kobiety, w dodatku przede wszystkim kobiety wywodzące się z el…
Kobieca asceza w niemieckim pietyzmie na przełomie XVII i XVIII wieku. Listy Wiary jako źródło do badania dziejów religijności kobiet
Pisma Philippa Jakoba Spenera na temat pietyzmu kobiet miały dla nich sprzeczne przesłanie: z jednej strony pietysta wzywał do reformy, ogłosił kapłaństwo wszystkich wierzących i zachęcał kobiety do bycia kowalami własnego rozwoju duchowego; z drugiej strony myślenie przywódców pietystycznych niewiele różniło się od tradycyjnych poglądów na kobiety i ich poddanie się mężczyznom. Sam Spener wahał się, jakie role i zaangażowanie są otwarte dla kobi…
Ewolucja celów Ligi Kobiet w latach 1945–1989 w świetle jej statutów
Artykuł przygotowany w ramach realizacji projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki pt. Liga Kobiet w terenie. Działalność organizacji i realia jej funkcjonowania na szczeblu regionalnym i lokalnym w rzeczywistości Polski Ludowej (1945–1989) – nr 2017/25/B/HS3/02015
Liderki Ligi Kobiet Polskich wobec wyborów w latach 80. (w świetle „Naszej Pracy”)
Artykuł przygotowany w ramach realizacji projektu badawczego Narodowego Centrum Nauki pt. Liga Kobiet w terenie. Działalność organizacji i realia jej funkcjonowania na szczeblu regionalnym i lokalnym w rzeczywistości Polski Ludowej (1945–1989), nr 2017/25/B/HS3/02015
Działalność zagranicznych ruchów kobiecych w świetle publikacji „Naszej Pracy” – organu prasowego Społeczno-Obywatelskiej Ligi Kobiet (1947–1949)
Publikacja przygotowana/finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą DIALOG w latach 2019–2021. Jest wynikiem udziału w projekcie badawczym pt. „Ośrodek badań historii kobiet”, nr 0016/DLG/2019/10
Sprawozdanie z Białostockiej Letniej Szkoły Historii Kobiet, Augustów 24 lipca – 2 sierpnia 2020 r
Publikacja przygotowana/finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą DIALOG w latach 2019–2021. Jest wynikiem udziału w projekcie badawczym pt. „Ośrodek badań historii kobiet”, nr 0016/DLG/2019/10
Siła sprawcza afektu. O balladzie Czaty Adama Mickiewicza
The article analyzes the ballad Czaty by Adam Mickiewicz, which has so far received little critical attention. If it was discussed, though, the reason was merely its experimental verse form of the anapaest and the work’s stylistic merit. Aiming to re-interpret Mickiewicz’s poem, the author of the article concentrates on the narratorial voice and the connections between the literary characters (the voivode, his young wife, the lover, and the voivo…
Od zwrotu topograficznego do kartografii romantycznej
The article discusses the monograph Mapy romantyków by Dorota Siwicka in the light of her earlier works about the connections between Romantic poetry and place, and Romantic culture and geography. This critical reading includes the contemporary, especially literary, interest in spatial studies. The article reviews Siwicka’s interdisciplinary work, characterizes her selection of maps and dissertations, and concentrates, among other categories, on …
Philosophy (70 works) · Language and Culture (61 works) · Polish Historical and Cultural Studies (49 works) · Central European Literary Studies (38 works) · Sociology (38 works) · Theology (34 works) · Political science (31 works) · Linguistics (30 works) · Art (27 works) · Polish-Jewish Holocaust Memory Studies (27 works)